Pitakonan Ndadekake Bencana

 

Wonten ing salebeting cariyos pewayangan Jawi, sekelompok punokawan (masyarakat suku Punokawan) nyuwun suaka ing Kraton Dwipa. Dheweke uga golek guru (pitakon) kanggo takon.

Rombongan Punokawan mandheg ing tengah-tengah perjalanan, bingung nalika liwat Alas Amarta. Pungkasane padha kemah ing alas, amarga wis peteng. Esuke, para Punokawan durung oleh tuntunan Ilahi babagan carane liwat Alas Amarta, nanging padha kelingan pangandikane wong wicaksana: "Yen liwat Alas Amarta, terus menyang kulon lan sampeyan bakal nemokake jawaban." Punokawan malah ngliwati Alas Amarta, tumuju wetan.

Ing dalan ketemu kethek sing nyolong bekalne Punokawan. Punokawan bisa nangkep kethek, lan nyoba nyembelih, nanging malih dadi wong tuwa. Para Punokawan kaget banget karo anane wong sepuh kuwi, banjur takon, "Sapa kowe, lan apa sampeyan njupuk bekal?"

Wong tuwa mau mangsuli, "Aku biyen dadi pertapa sing nyabrang ing tlatah Alas Amarta sisih kulon, aku dikutuk dening dewa dadi kethek, aku njupuk bekalmu amarga aku ngelih, amarga kabeh bandha ing Alas Amarta wis ora ngasilake woh maneh."

Punokawan mangsuli, "Inggih, kula ngapunten tumindak sampeyan, lan sampeyan bisa mangan pranata ing atine."

Punokawan banjur takon, "Apa kowe ngerti dalan menyang Kraton Dwipa?"

Wong tuwa sing wis malih wujud kethek mau mangsuli, "Aku uga ora ngerti, nanging nalika aku menyang kulon, aku dadi kethek, aku ora ngerti yen aku bakal dikutuk dening dewa yen aku lunga menyang wétan."

Punokawan ingkang sampun sepuh lumampah kepeksa ngulon, nanging boten saged dumugi ing kali. Punokawan akhire ngliwati Alas Amarta arah kulon.
Sawise lelungan sawetara atus meter, awak dumadakan thukul wulu alus. Dheweke ora nggatekake iki, mbok menawa minangka fenomena normal. Nanging, sawise sawetara atus meter, padha ngalami owah-owahan drastis ing awak. Pasuryane dadi wulu, lan lumaku nganggo sikil papat tinimbang nganggo sikil loro. Punokawan malih dados asu.

Tiyang sepuh wau malih tumuju ngulon malih, lajeng matur dhateng para Punokawan ingkang sampun malih wujud asu, "Adhuh, asu-asu kang mlarat iku, bingung lan kesasar, kudune padha nuruti pituduhe wong wicaksana, dudu pituduhe kethek."

pungkasan.